Smog w Krakowie – bardzo interesujący temat

Jeśli chodzi o smog Kraków to sytuacja naprawdę jest bardzo trudna. Szczególnie jeśli biorąc pod uwagę położenie Krakowa. Jego bezpośrednie położenie ma wpływ ogromny na ograniczenie ruchu powietrza. Główną przyczyną smogu w mieście Kraków jest ogrzewanie mieszkań za pomocą starych pieców oraz także samochodowe spaliny. Dane są przerażające. Okazuje się, że każdego roku w Krakowie ginie około 400 osób właśnie z powodu smogu.

CO się robi?

Czy w tym temacie w ogóle się coś robi? Na pewno dużo dała już sama Ustawa Antysmogowa. Bardzo dobrymi zapisami jest zakaz używania paliw o złej jakości czy też eksploatowanie nowego kotła o niższych parametrach. Pamiętajmy także, że za miesiąc w życie ma wejść całkowity już zakaz stosowania stałych paliw.

Dofinansowania

Osoby, które są zameldowane w Krakowie skorzystać mogły z dofinansowania na wymianę węglowych pieców na te ekologiczne. Także można się było ubiegać o dotację na zakup elektrycznego pieca, pieca gazowego czy też pieca olejowego. Bardzo dużą popularnością cieszyły się także piece wykorzystujące odnawialne źródła właśnie energii. W roku 2016 uzyskać także można było 100% koszów kwalifikowanych. Już rok później 60% tychże kosztów. W efekcie sama liczba używanych pieców węglowych w Krakowie spadła. Zmniejszyła się do 9 tysięcy z 24 tysięcy. Jak widać jest to spora różnica. Do dnia dzisiejszego możemy liczyć na bezpłatne przejazdy komunikacją miejską w dni, w których znacząco jest przekraczana dopuszczalna ilość pyły zawieszonego. Naprawdę działania są. Powinniśmy je zauważyć. Jednak problem jest na tyle duży, że działania te mogą być odebrane jako przysłowiowa “kropla w morzu”. Mimo to naprawdę powinniśmy obserwować walkę ze smogiem i oceniać jak ona idzie miastu Kraków. W dni o dużym stężeniu mamy co do tych wszystkich działań naprawdę ogromne wątpliwości. Zobaczymy jak to będzie wyglądało w nowym sezonie grzewczym, który zaczyna się już niebawem.

Jak dokładnie powstaje smog?

Smog jest mgłą, która zawiera w sobie wszelkie zanieczyszczenia atmosferycznego powietrza. Polska niestety znajduje się w ścisłej czołówce jeśli chodzi o najbardziej zanieczyszczone kraje w wspólnocie Unii Europejskiej. W naszym kraju niestety oddychamy złym powietrzem. Przedwcześnie umiera rocznie w Polsce przez smog prawie 50 tysięcy osób. Smog głównie powstaje z płynów oraz gazów, które pochodzą bezpośrednio ze spalania w piecach węgla, samochodowych spalin czy też przemysłowych zakładów. Z racji na miejsce, skład chemiczny oraz także warunki powstają dwa rodzaje smogów. Chodzi o ten nas interesujący, a więc smog klasyczny oraz także smog fotochemiczny. Klasyczny smog głównie występuje od listopada, aż do lutego w strefie umiarkowanej. Chodzi o wszystkie regiony, gdzie domu ogrzewane są poprzez węgiel czy też inne paliwa stałe.

Powstawanie smogu

Na pewno źródłem głównym smogu kwaśnego są grzewcze instalacje. Służą one do ogrzewania starych kamienic czy też do ogrzewania jednorodzinnych domów. Na pewno składa się na to kilka powodów. Chodzi o powszechność wykorzystywania pieców oraz kotłów na stałe paliwa w domach wielorodzinnych oraz jednorodzinnym. Ten sposób na ogrzewanie jest stosowany w prawie połowie polskich domowych gospodarstwa. Kolejna sprawa to stosowanie instalacji jeszcze starego typu. Chodzi o tak zwane kopciuchy. Są to kotły spalania górnego czy też pieców, w których spalić w zasadzie się da wszystko. Obojętnie co do nich wrzucimy.

Trudny problem do rozwiązania

Nie da się ukryć, że Smog w Polsce jest bardzo trudnym problemem do rozwiązania. Oczywiście są pomysły, ale od samych pomysłów niewiele się osiąga. Naszemu krajowi potrzebne są gotowe rozwiązania do wdrożenia. Każdy mieszkaniec tego kraju, że uda się doczekać takiego rozwiązania i znów będziemy w stanie rozkoszować się świeży powietrzem. Miejmy nadzieje, że uda się to osiągnąć możliwie jak najszybciej. Nie mamy czasu już dłużej czekać pamiętajmy o tym doskonale.

Jak w Polsce można rozwiązać problem smogu?

W Polsce powietrze musi ulec poprawie. Bez dwóch zdań jego jakość jest mizerna, aby nie powiedzieć, że katastrofalna. Wiele osób jest zgodnych z tym, że powinno się zadbać o modernizację kompleksową mieszkalnych budynków. Chodzi o izolację samej skorupy budynku oraz wymianę źródła ciepła i modernizację samego systemu ogrzewania. Powinno dotyczyć to domów jednorodzinnych w pierwszej kolejności. Stanowią one bowiem 90% wszystkich mieszkalnych budynków. Z nich 70% ma bardzo niski energetyczny standard. Przekonuje on, że podejście kompleksowe jest najskuteczniejsze. Jest to chyba jedyne rozwiązanie tego problemu. Pamiętajmy także, że wykonanie izolacji bez samego wprowadzenia regulacji temperatury danych pomieszczeń doprowadzi do niczego innego jak do efektu okna otwartego oraz do strat istotnych energii. Ma to wpływ bezpośredni na samą ilość emisji zanieczyszczeń oraz spalanego paliwa.

Nowy kocioł może nie wystarczyć, aby uniknąć kosztu wyższego ogrzewania

Jak powszechnie wiadomo w wielu gminach w Polsce został uruchomiony program środków na wymianę samego źródła ciepła. Okazuje się, że inwestycja tylko i wyłącznie w samą wymianę pieca skutkować będzie niczym innym jak samym wzrostem kosztów ogrzewania. Dzięki jednak dodaniu funkcji regulowania temperatury uniknąć efektu paliwa droższego.

Przerażające dane

Nie ma co się śmiać ze smogu czy też z tego problemu. Dane, do których mamy dostęp są naprawdę przerażające Okazuje się, że na Śląsku właśnie przez smog ludzie żyją o rok krócej. Nie trzeba mówić, że jest to czas naprawdę bardzo cenny okres czasu. Nikt nie chce, aby ktoś odbierał mu rok życia. Naprawdę jest to bardzo ważna kwestia. Władze starają się robić co w naszej mocy, aby poprawić jakość powietrza. Jednak na pewno już od kilku lat nic się nie poprawia. Co więcej jest coraz gorzej. W związku z tym mamy wątpliwości co do tego czy wszelkie działania w ogóle przynoszą efekty. Naprawdę bywa z tym różnie.

W jaki sposób Chiny próbują walczyć ze smogiem?

Polskie powietrze jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych w Europie. Sytuacja jest szczególne niekorzystna w okresie grzewczym kiedy to stężenie pyłów zawieszonych często przekracza dopuszczalne normy. Powodem takiego stanu rzeczy jest spalanie niskiej jakości opału, głównie węgla, drewna a nawet śmieci w wielu gospodarstwach domowych. Jednak w niektórych częściach świata sytuacja wygląda jeszcze gorzej. Jednym z państw z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem są Chiny.

Trująca gospodarka

Chiny to ogromny kraj zamieszkiwany przez ponad 1,3 miliarda osób. Jego gospodarka w dużej mierze opiera się na przemyśle ciężkim, a podstawowymi surowcami są rudy żelaza, ropa naftowa i  węgiel kamienny, którego w państwie środka wydobywa się najwięcej na świecie. Aż 60% energii elektrycznej produkowane jest przez elektrownie węglowe. Szybki rozwój gospodarczy, brak regulacji oraz standardów ekologicznych powoduje, że chińskie fabryki odpowiadają za ponad połowę emitowanych zanieczyszczeń.

Nie tylko zanieczyszczenia przemysłowe

Ponadto liczba samochodów na chińskich drogach bardzo szybko wzrasta, jest to kolejne źródło emisji szkodliwych substancji. Podobnie jak w Polsce chińskie powietrze jest bardziej zanieczyszczone w okresie grzewczym. Nadal wielu Chińczyków ogrzewa swoje domy opałem słabej jakości. W połączeniu z niekorzystnym ukształtowanie oraz gęsta zabudową sprawia to, że smog staje się naprawdę niebezpieczny.

Jakie działania są podejmowane?

Wraz z rosnącą świadomością ekologiczną mieszkańców zmienia się także podejście chińskich władz. Z uwagi na centralnie planowany charakter gospodarki oraz fakt, że większość przemysłu należy do państwa wprowadzanie nowych standardów przebiega szybko i sprawnie. W latach 2013-2018 nakazano zmniejszenie zużycia węgla o 50%, wstrzymano również budowę nowych elektrowni węglowych a na kominach fabryk zaczęto montować filtry.

Wymierne efekty wprowadzonych zmian

W Pekinie działania te pozwoliły obniżyć poziom pyłu PM 2.5 o 25%, jednak poziom zanieczyszczeń w okresie zimowym nadal jest wysoki. W tym celu prowadzące są akcje mające na celu zachęcić mieszkańców do wymiany kotłów węglowych na ogrzewanie gazowe lub elektryczne. Ponadto chińskie władze zalecają korzystanie z transportu publicznego i jeśli to możliwe przemieszczanie się pieszo lub rowerem.

Polska bez pieniędzy w walce ze smogiem – KE powiedziała NIE

Szumnie ogłaszany przez polski rząd program Czyste Powietrze według Komisji Europejskiej nie zadziała. Polska nie robi sobie nic z narzuconymi przez KE zmianami w programie jednocześnie twierdząc, że pieniądze na walkę ze smogiem nie są zagrożone. KE chodzi głównie o to, kto ma dysponować pieniędzmi na walkę ze smogiem. Chce włączyć w to banki oraz samorządy jednak Ministerstwo Środowiska najwidoczniej nie widzi potrzeby zmiany programu.

Program Czyste Powietrze – założenia ministerstwa

Ministerstwo wdrażając ten program pragnie walczyć ze smogiem poprzez jego redukcję. Najlepszym środkiem zaradczym jest teraz ocieplanie budynków oraz wymiana starych pieców węglowych, potocznie nazywanych „kopciuchami”, które poważnie zanieczyszczają powietrze. Problem jednak nie tkwi w działaniach, ale w tym kto będzie rozdysponowywał na nie pieniądze. Fundusze, którymi dysponuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, miały zostać uzupełnione funduszami unijnymi.

Program według KE będzie działał zbyt wolno

Według polskiego ministerstwa dysponowaniem funduszami programowymi ma się zająć nikt inny jak właśnie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który podlega ministrowi środowiska. Według Komisji Europejskiej rozwiązanie to nie przyniesie szybko oczekiwanych efektów, ponieważ wszystkie wnioski przyjmują, a później także rozliczają, pracownicy 16 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska przez co urzędy zasypane w pierwszych miesiącach działania programu tysiącami wniosków zaczną dławić się nadmiarem biurokracji i obowiązków. Proces ten z pewnością powinien być uproszczony bądź chociaż częściowo zautomatyzowany by w efekcie zaczął działać na dużą skalę.

Czego oczekuje Komisja Europejska?

KE oczekuje od Polski uproszczenia działania przyjmowania i rozpatrywania wniosków o dotacje. Jedną z takich zmian miałoby być zaangażowanie gmin i banków komercyjnych. Ponadto oprócz wdrożenia takich zmian ministerstwo powinno pomyśleć o polityce regulacyjnej, bo oprócz wymiany pieców nie występuje żadna inna kontrola jakości węgla. Ministerstwo też do końca nie wie ile tak naprawdę jest pieców do wymiany, bo nikt tego nie sprawdza.

Unia Europejska przestała rozmawiać z polskim ministerstwem na ten temat, bo jak sama stwierdziła, nie ma sensu, bo rząd nie wdraża zalecanych przez nią rekomendacji.

 

Ranking najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce

Smog to utrapienie wielu polskich miast, zarówno tych dużych, jak i mniejszych miejscowości. Jak pokazuje raport unijny z końca 2018 roku, nasz kraj przoduje niestety w Unii Europejskiej pod względem przekroczeń norm zanieczyszczeń powietrza.

Bułgaria na czele, Polska na drugim miejscu

Co prawda pierwsze dwa miejsca na unijnej liście zajmują dwa miasta Bułgarii – Vidin i Dimitrovgad, a średnie przekroczenie norm wynosi tam 83%, podczas gdy dla Polski 72%, jednak wśród 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w UE, aż 36 leży właśnie w Polsce.

Poniżej zamieszczona jest lista miast polski, należących do najbardziej zanieczyszczonych w Unii Europejskiej, uszeregowanych pod względem stężenia PM2,5 (zawartość cząsteczek pyłów o średnicy nie większej niż 2,5 μm), wyrażonych w μg/m³ (wszystkie wartości przekraczają 30 μg/m³, a dla Opoczna i Żywca nawet 40 μg/m³, a więc przewyższają normy WHO 3-4-krotnie):

Lp. Miasto Województwo
1 Opoczno łódzkie
2 Żywiec śląskie
3 Rybnik śląskie
4 Pszczyna śląskie
5 Kraków małopolskie
6 Nowa Ruda dolnośląskie
7 Nowy Sącz małopolskie
8 Proszowice małopolskie
9 Godów śląskie
10 Wodzisław Śląski śląskie
11 Pleszew wielkopolskie
12 Bielsko-Biała śląskie
13 Sucha Beskidzka małopolskie
14 Rawa Mazowiecka łódzkie
15 Jarosław podkarpackie
16 Sosnowiec śląskie
17 Knurów śląskie
18 Nakło śląskie
19 Zabrze śląskie
20 Radomsko łódzkie
21 Tomaszów Mazowiecki łódzkie
22 Nakło Nad Notecią kujawsko-pomorskie
23 Niepołomice małopolskie
24 Piotrków Trybunalski łódzkie
25 Gliwice śląskie
26 Dąbrowa Górnicza śląskie
27 Zduńska Wola łódzkie
28 Wadowice małopolskie
29 Otwock mazowieckie
30 Nowy Tomyśl wielkopolskie
31 Brzeziny łódzkie
32 Piastów mazowieckie
33 Myszków śląskie
34 Wągrowiec wielkopolskie
35 Katowice śląskie
36 Tuchów małopolskie
Żródła: https://www.focus.pl/artykul/ranking-smogu-na-50-najbardziej-zanieczyszczonych-miast-eu-az-36-jest-w-polsce-180509043616?page=1 – UE 2018
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_miast_w_Polsce_o_najbardziej_zanieczyszczonym_powietrzu#cite_note-c-6 – WHO 2013

Województwa śląskie, łódzkie, małopolskie

Najwięcej miast o najwyższym poziomie smogu leży w województwie śląskim, co nie zmieniło się bardzo od opublikowanego przez WHO w 2013 roku rankingu. Wyraźna zmiana na niekorzyść dotyczy Opoczna w województwie łódzkim, które w stosunku do 2013 roku zmieniło pozycję z piątej na pierwszą na niechlubnej liście.

Wśród śląskich miast wiele to niestety także miejscowości o dużej liczbie mieszkańców (powyżej 100 tys.), jak Rybnik, Bielsko-Biała, Sosnowiec, Zabrze, Gliwice, Dąbrowa Górnicza, czy stolica województwa Katowice – wszystkie te miasta znalazły się na liście, co świadczy o tym na jak dużym obszarze Śląska normy są wielokrotnie i stale przekroczone.

Wysokie piąte miejsce zajmuje także drugie pod względem wielkości miasto Polski – Kraków, gdzie sytuacja od 2013 również uległa pogorszeniu. Na liście znajduje się łącznie, podobnie jak z województwa łódzkiego, 7 miast z województwa małopolskiego.

Czas na zmiany

Poprawa jakości powietrza w Polsce jest koniecznością, od której zależy nasze zdrowie. Polityka służąca zmniejszeniu emisji szkodliwych substancji powinna być priorytetem, nie tylko ze względu na niechlubne dla Polski statystyki w Unii, ale przede wszystkim ze względu na możliwość poprawy jakości życia mieszkańców.

Skąd się w ogóle bierze smog?

Główną przyczyną powietrza zanieczyszczonego w Polsce to po prostu niska emisja. Są to wszelkie spaliny, które pochodzą bezpośrednio z pieców i kotłów na stałe paliwa w domowych gospodarstwach. Dodatkowo sytuację pogarsza spalanie węgla o złej jakości w urządzeniach, które nie spełniają żadnych norm właśnie emisji spalin. Szacuje się, że w kraju jest użytkowanych jakieś trzy miliony takich pieców. Emisja zanieczyszczeń powietrza w naszym kraju w dużej mierze wynika z ogrzewania domów przy pomocy węgla oraz także innych stałych paliw. Często dochodzi do tego także w piecach, które nie spełniają żadnych emisyjnych standardów. W tychże piecach spalić można nie tylko węglowe odpadu, ale także śmieci zwykłe, w tym sztuczne tworzywa. Muł jak i także węglowy miał to produkty o zawartości wysokiej chloru, siarki czy też popiołu. W wielu krajach tego typu węgiel jest traktowany niczym odpad i nie jest sprzedawany, z uwagi na negatywny bardzo wpływ na samą jakość powietrza. W Polsce nie istnieją niestety żadne normy dla samej jakości węgla, który jest sprzedawany domowym gospodarstwom.

Źródła najważniejsze zanieczyszczeń powietrza

Na pewno są to gospodarstwa domowe. To one odpowiadają prawie za połowę emisji całkowitej zawieszonego pyłu. Jest to tak zwana niska powierzchniowa emisja. Chodzi o produkty spalania węgla, nierzadko śmieci oraz drewna w domowych kotłach, piecach czy też kominkach o najróżniejszych typach, które się przyczyniają w mierze głównej do stanu złego powietrza w Polsce.

Szacunkowe dane

Według danych szacunkowych co roku sprzedawanych jest w Polsce około 200 tysięcy kotłów na węgiel, a znaczna większość z nich (mniej więcej 70%) to kotły o niezmiernie złych emisyjnych parametrach. Ich nazwa potoczna jest stosowana w kotlarskiej branży. Są to urządzenie, które do rynkowego obrotu nie powinny być dopuszczone. Jak widać wszystko to wydaje się skomplikowane. Mimo to jednak da się zrozumieć. Wszystkie dane są jednak przerażające.

Jak wygląda kwestia smogu w Polsce?

Gdy w Polsce niebawem rozpocznie się sezon grzewczy, to znowu do atmosfery wyemitujemy całą masę substancji trujących. Smog w Polsce niemal się już stał zjawiskiem powszechnym. Niesłusznie niektórzy przestają się nim martwić. Jak wynika z wielu badań, to obecny poziom zanieczyszczenia powietrza w Polsce obniża znacznie naszą długość średnią życia. Jest to już o prawie dwa lata. Jest to dużo więcej, a niżeli palenie papierosów, branie narkotyków czy też picie alkoholu. Miejmy na uwadze, że wciąż mówimy tutaj o wartościach średnich.

Mamy powód do wstydu

Sytuacja w kraju naszym jest naprawdę przerażająca. Jak najbardziej mamy się czego wstydzić. Nawet już NFZ, a więc Narodowy Fundusz Zdrowia wskazał smog, jako bezpośredniego sprawcę rosnące liczby zgonów w Polsce. Tutaj mowa oczywiście o okresie w sezonie grzewczym.

Co z jakąś refleksją?

W Polsce każdego roku umiera między 45, a 48 tysięcy osób. Szacuje się obecnie, że aż dwanaście procent tejże liczby to zgony, które są wywołane właśnie bardzo niską jakością powietrza. Generatorem największym smogu w naszym kraju jest sektor, o którym mówi się komunalno-bytowym. Chodzi zatem o gospodarstwa domowe. Okazuje się, że odpowiadają one już za prawie połowę emisji całkowitej zanieczyszczonego pyłu. Nie ma co się zatem dziwić, że na liście miast europejskich z powietrzem najbardziej zanieczyszczonym znajduje się, aż 15 polskich miast. Naprawdę sytuacja ta jest nie do uwierzenia. Co więcej musimy zauważyć, że wiele osób w ogóle nie bierze na poważnie wszelkich konsekwencji płynących właśnie ze smogu. Szczególnie nieświadome są osoby starsze. Młode osoby mają świadomość i nie chcą żyć w takim kraju, w którym nawet nie ma czym oddychać. Władza podchodzi także do tematu bardzo ostrożnie i bez większym propozycji rozwiązania tego naprawdę już ogromnego problemu. Aż strach pomyśleć co to znów będzie od mniej więcej października czy też listopada. Naprawdę sytuacja jest fatalna.

Stan jakości i poziom zanieczyszczenia w Polsce sprawdzisz na https://airly.eu/map/pl/

Smog oraz jego wpływ na nasze zdrowie

Bez wątpienia zanieczyszczenia, które się unoszą nad wszelkimi miastami, to połączenie dymów spalin, kominów oraz mgły. W składzie smogu znajdują się same szkodliwe chemiczne związki. Są to między innymi tlenek siarki oraz także tlenek azotu. W wielu miejscach w naszym kraju mamy przekroczone i to znacząco ich stężenia. A jak to wszystko wpływa na nasze zdrowie oraz nasze życie? Gdy do samych zanieczyszczeń powietrza dołącza jeszcze mgła oraz brak wiatru to wówczas powstaje właśnie smog.

Przyczyny smogu

Na pewno do samych przyczyn smogu zalicza się palenie wzmożone w piecach przez okres jesieni oraz zimy. Do tego dochodzą wszelkie energetyczne zakłady, które spalają węgiel brunatny jak i także węgiel kamienny. Poza tym do czynienia mamy także z emisją spalin w komunikacyjnym ruchu. Bezwietrzne oraz zimne powietrze powoduje nic innego jak to, że toksyny, które się nad miastami unoszą po prostu zalegają. Dalsze zanieczyszczenia są produkowane już później na bieżąco.

Jak to wpływa na zdrowie?

Smog na pewno na nasze zdrowie ma bardzo negatywny wpływ. Jednak największą ostrożność powinny zachować osoby starsze, dzieci, kobiety w ciąży czy też alergicy oraz osoby wzmagające się z chorobami oddechowego układu. Wdychanie smogu sprawia nic innego jak to, że na co dzień towarzyszy nam świszczący oddech, drapanie w gardle, ataki kaszlu, wydzielina z nosa, świąd spojówek, podrażnienie spojówek czy też duszności. Te objawy przemieniają się często w poważne infekcje. Chodzi o to, że organizm osłabiony jest o wiele mniej odporny na wszelkie wirusy oraz bakterie. Wdychanie powietrza zanieczyszczonego zwiększa ryzyko zachorowania między innymi na choroby układu krążenia, układu oddechowego, układu nerwowego czy też występowanie nowotworów. Smog wpływa negatywnie także na dzieci, które są jeszcze w łonie matki. Mają gorzej rozwinięte płuca oraz często się rodzą za wcześnie. Jak widać smog ma olbrzymi wpływ na nasze zdrowie.